هيئت علمدار شهرستان انار

                                         بسم الله الرحمن الرحيم

 از شهرهاي تاريخي استان كرمان مي باشد

 كه قدمت آن بر اساس  آثار باستاني موجود به قبل از دوره اسلام مي رسد.

نام اول آن شهر ابان aban بوده كه اكثر جغرافيدانان قرون سوم و چهارم هجري , اين شهر را با همين نام در كتب خود ذكر كرده اند

كه در اين زمينه در كتاب سرزمينهاي خلافت  شرقي تاليف لستريج صفحه 307 (ترجمه محمود عرفان ) چنين ذكر شده است :

در 75 مايلي شهرستان يزد نيمه راه يزد شهربابك , شهر انار قرار گرفته است

كه در جهت خاوري 60 مايل تا بهرام آباد (رفسنجان امروزي ) فاصله دارد .

اكنون انار و بهرام آباد از توابع ايالت كرمان هستند .

ولي اين ولايت  در قرون وسطي از توابع فارس  بوده است و آن را ولايت روذان (rozan ) مي ناميدند .

سه شهر مهم ولايت عبارت بودند از :

1ـ ابان ABAN

۲ـ اذكان (AZAKAN )محل آن نامشخص است

 3ـ اناس (ONAS ) كه حوالي بهرام آباد (رفسنجان فعلي ) مي باشد .

نام انار بيشتر از عهد صفوي رايج شد در اكثر كتب  تاريخي مثل المسالك و الممالك  ـ  احسن النفاسيم في معرفت اقاليم ذكر شده و در مورد چگونگي تبديل ابان به انار در كتب تاريخي مطالبي وجود ندارد .

 مردم انار خود را از چند طايفه مي دانند

1ـ بومي يا فارسی

 2ـ طايفه عرب      

3ـ طايفه جديدي  

4ـ طايفه سادات.

انار از لحاظ تقسيمات كشوري  يكي از بخش هاي تابعه شهرستان رفسنجان    مي باشد  كه با وسعتي بيش از 3100 كيلومتر مربع در شمال اين شهر واقع شده است . اين بخش از شمال به استان يزد(شهرستان مهريز) , از غرب به شهرستان شهربابك از شرق به بخش نوق از توابع رفسنجان  و از جنوب به بخش كشكوئيه محدود مي شود مركز اين بخش شهر انار مي باشد .
كه در 30 درجه و 53 دقيقه عرض شمالي و 55 و 18 دقيقه طول شرقي واقع شده است . اين شهر در بين جاده يزد ـ رفسنجان و بر سر دوراه تهران ـ بندر عباس  و تهران ـ كرمان قرار گرفته  و به علت همين  وضعيت از موقع نسبي ويژه اي برخوردار است . فاصله اين شهر تا مركز استان(شهر كرمان) 210 كيلومتر و تا مركز شهرستان رفسنجان 90 كيلومتر مي باشد .
 جمعيت كل بخش انار  نزديك به 45000 نفر مي باشد كه از اين تعداد 15000 نفر در شهر انار و بقيه در 66 روستا تابعه حسين آباد  و دهستان بياض  زندگي مي كنند .  20 روستا داراي شوراي اسلامي مي باشند كه عبارتند از : لطف آباد, محمد آباد ساقي  , بهشت آباد , گيتي آباد , حجت آباد , شاهم آباد , بياض , گلشن , گلستان  , اسدآباد , مهر آباد , نصرت آباد , صفائيه , عباس آباد  , علي آباد , قربان آباد , احمد آباد , ده رئيس و جمشيد آباد.

چشم اندازهاي شهر انار بيشتر از  نوع چشم اندازهاي انساني و فرهنگي است

كه در قالب آثار تاريخي در بافت قديم مشاهده مي شود (مانند قلعه انار , امامزاده محمد صالح , كاروانسرا , يخدان و 000 )

از لحاظ شكل استقرار به علت واقع شدن شهر در يك دشت وسيع , شكل شهر مدور مي باشد

 كه مركب از دو بافت قديم و جديد است

و از 7 محله و چند شهرك تشكيل شده

و محلات مشهور آن عبارتند از محله:

عليا , سفلي , كنزي , عين آباد , صدر آباد ,        بهاء آباد  , پشت قلعه

 و شهرك هاي معروف آن مانند :

 شهرك آزادگان , امام سجاد و 000 است .

در بافت قديم شهر ساخت  منازل و ساختمانها  بيشتر از نوع گنبدي ساخته شده است

 ولي در بافت  جديد بر اساس اصل معماري جديد  از مصالح ساختماني مقاوم ايجاد شده است

 كه اين دوگانگي به وضوح در سطح شهر قابل مشاهده است .

بر اساس تجزيه و تحليل داده هاي آماري اداره هواشناسي انار اقليم اين شهر  از نوع بياباني خشك مي باشد كه حداكثر درجه حرارت آن مربوط به ماه تير است  كه دماي هوا در بعضي از روزهاي اين ماه به بيش از 40 درجه سانتيگراد بالاي صفر و حداقل دماي آن مربوط به دي ماه است  كه گاهي از مواقع دما حتي به 10 درجه زير صفر سقوط مي كند .
از لحاظ ميزان  بارش , اين شهر از شهرهاي خشك و كم باران استان محسوب مي شود و ميانگين متوسط برش آن نزديك به 90 ميليمتر است .

از فرزندان يا نوادگان امام هفتم  امام موسي ابن جعفر  (ع) كه ملجا و پناهگاه شيعيان و دوستداران خاندان پيامبر اسلام( ص) مي باشد . مردم اين ديار بركات عديده اي  را از اين آستان مقدس مشاهده نموده و دفع بسياري از بلايا را به يمن و بركت اين مكان مقدس مي دانند . اين آستان مقدس علاوه بر اينكه در طول سال بويژه شبهاي جمعه پذيراي هزاران زائر دلباخته مي باشد در ايام محرم و عاشوراي حسيني  نيز ميزبان كليه هياتهاي عزاداري حضرت سيد الشهدا (ع) مي باشد كه كثرت جمعيت عزاداران حسيني در شب عاشورا و روز عاشورا   و زبانزد عام و خاص است وقفيات  و نذورات مردم به اين آستان مقدس بيانگر اعتقاد عميق مردم به خاندان اهل بيت عصمت و طهارت(ع) مي باشد كه نقش مهمي در رفع گرفتاريها و برآورده شدن حاجات آنها داشته است .

در مركز بر روي تپه اي سنگي ساخته شده و يكي از قلعه هاي بزرگ استان محسوب مي شود و مربوط به دوره ساساني است البته  با توجه به سبك معماري آن . آما متاسفان در سال 1360 با برنامه ريزي و عملكرد غير منطقي و ناصحيح عده اي نا آگاه  به ارزشهاي معماري فرهنگي آن  قلعه را تخريب كردند .

 منسوب به يكي از عرفاي گذشته مي باشد كه البته بعضي از مورخين اعتقاد دارند كه اين همان بشر بن حارث معروف به بشر حافي و قدمت آن به 800 سال مي رسد .

در اين بقعه آرامگاه بحرالعلوم كرماني اولين نماينده مردم كرمان در مجلس شوراي ملي در دوره مظفرالدين شاه كه از علماي كرمان  انتخاب مي شدند مي باشد

كه در اثر سانحه اي در نزديكي انار  دچار مصدوميت  شده و طبق وصيت , ايشان را در اين بقعه  دفن كردند .

كه از آثار دوره صفويه است و در گذشته يكي از مراكز مهم سرويس دهي به كاروانهاي تجارتي جنوب و جنوب شرقي ايران بوده است و امروزه از آهميت آن كاسته شده است . اين كاروانسرا در عهد تكميل و توسعه  پيدا كرد .

 از بناهاي عهد قاجاريه كه توسط ابوالحسن خان , حاكم وقت بلوكات انار و رفسنجان ساخته مي شود در حقيقت مراكز حكومتي اين 2 بلوك به حساب آمده و امارتي است چهار فصل داراي بادگير و استخري بزرگ كه متاسفانه در سالهاي اخير قسمتهايي از اين بنا تخريب شده است .

در گذشته دور نقش مهمی در تامین یخ مورد نیاز اهالی داشته و عوامل جوی در نابودی این بنا اثر بسیار زیادی گذاشته است این اثر در مرکز شهر قرار دارد .

 مي توان از قلعه اسد آباد شمس و كاروانسراي بياض و قلعه باستاني بياض و مسجد جامع بياض و آب انبار بياض و 000 نام برد .